محمد بن زكريا الرازي

مقدمه 5

كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )

امسال نيز بهمت دانشگاه تهران و كميسيون ملى يونسكو و عده‌اى از محققين تعدادى از رسالات و آثار وى تجزيه و تحليل و تلخيص و ترجمه گرديده ، كه اميد است در موقع جشن بزرگداشت استاد حق مختصرى از وى ادا گردد . رساله آتى كه از نظر خوانندگان مىگذرد بنام « كتاب الجدرى و الحصبه » يا « رسالة الجدرى و الحصبه » است ، كه ترجمه آن « آبله و سرخك » مىباشد و از اهم كتب مفيده ابو بكر محمد زكرياى رازى است . مورخين و تذكره‌نويسان از اين رساله يا كتاب در كتب خود بسيار ياد كرده‌اند ابن النديم صاحب الفهرست و ابو ريحان بيرونى در رساله‌اى كه از كتب و آثار رازى تاليف نموده و جمال الدين قفطى در اخبار الحكماء آن را تحت عنوان « كتاب الجدرى و الحصبه » ولى ابن ابى اصيبه در عيون الانباء فى طبقات الاطباء بنام « مقاله فى الجدرى و الحصبه » اسم برده‌اند . كتاب بالا يكى از ارزنده‌ترين يا ارزنده‌ترين اثر رازى است و از نظر آنكه محمد زكرياى رازى اولين طبيبى است كه دو بيمارى آبله و سرخك را به خوبى شناخته و از عهده وصف آنها بسيار نيكو برآمده بدين لحاظ اين كتاب مقام بزرگى در عالم طب پيدا كرده است . از نظر تاريخ طب اين كتاب در ميان كتب طبى اسلامى بسيار مهم و معتبر است ، چرا كه اولين شرحى كه با كمال دقت و سادگى و تحقيق از دو بيمارى آبله و سرخك در عالم بيان شده توسط طبيب بزرگ ايرانى بوده است . از نظر فن طبابت ، كتابى است بسيار نفيس كه در آن رازى مجموعه تجارب و ملاحظات يك طبيب مجرب كه بيماران را با تعمق فوق‌العاده ديده ، سپس نتايج گزارش آنان را در آن نگاشته و سير هر دو بيمارى را از ابتدا تا انتها بسيار منظم برشته تحرير درآورده است . اين كتاب را سابقا بنام كتاب طاعونى مىشناختند زيرا كه مترجم آن ژ . و الا